قدرت نمایی ایران و غرب در تنگه هرمز

پس از رزمایش مقتدرانه نیروی دریایی ارتش در خلیج فارس و تنگه هرمز و خلیج عدن، نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز رزمایشی را از روز شنبه در شرق کشور برگزار کرد و پس از آن اعلام شدکه نیروی دریایی سپاه ندسا نیز به زودی مانور دریایی در تنگه هرمز برگزار خواهد کرد. سردار حمید سرخیلی، سخنگوی رزمایش زمینی شهدای وحدت با اشاره به بکارگیری تاکتیک‌ها و تکنیک‌های رزم ناهمتراز علیه دشمن فرضی در دومین روز رزمایش گفت: در این مرحله از رزمایش بخشی از یگان‌های حرفه‌ای و تخصصی نیروی زمینی سپاه تاکتیک‌ها و تکنیک‌های رزم ناهمتراز را با هماهنگی و آمادگی کامل و با موفقیت به نمایش گذاشتند. اما در واکنش به رزمایش های متعدد ایران در خاک خود و خلیج فارس و تنگه هرمز ایالات متحده نیز بهمراه رژیم صهیونیستی رزمایش مشترک بزرگی را ترتیب داده بودند که در نوع خود بی سابقه توصیف شده است اما آمریکا آنرا برای اعلام حسن نیت به ایران و بازگشت آرامش به منطقه به تعویق انداخت!

همچنین استعمار پیر انگلستان نیز برای مقابله با قدرت ایران در خلیج فارس بزرگترین ناوگان جنگی خود را راهی خلیج فارس کرد. شرایط بحرانی خلیج فارس گرچه در ظاهر شرایط نیمه جنگی بشمار میرود اما غرب به خوبی میداند که کوچکترین درگیری در خلیج فارس به منزله سقوط اقتصاد بسیاری از کشورهای غربی و نابودی امنیت جهانی است و به همین رو آمریکا و انگلستان و رژیم صهیونیستی این سه ضلع مثلث شرارت بین المللی تنها با نمایشهای نظامی میخواهند خواسته های نامشروع خود را به کشورهای خاورمیانه که مرکز انرژی دنیا می باشد تحمیل نمایند. در روزهای اخیر اهمیت بین المللی تنگه هرمز و نقش مهم این تنگه راهبردی در تامین امنیت و انرژی و ثبات قوای نظامی کشورهای بزرگ برهمگان به وضوح قابل رویت رویت است.

 در حالی که چند روز از پایان رزمایش دریایی ولایت 90 گذشته است ولی کماکان نگرانی‌ها از تهدید ایران به بستن تنگه هرمز ادامه دارد. این نگرانی‌ها تا جایی است که مقامات عربستان به دولت آمریکا هشدار دادند تهدیدهای ایران را جدی بگیرد زیرا ایرانی‌ها در آنچه می‌گویند جدی هستند. امیر دریادار حبیب‌الله سیاری، فرمانده نیروی دریایی ارتش شنبه‌شب در برنامه تلویزیونی نگاه یک به پاره‌ای از این ناگفته‌ها اشاره کرد. وی با اشاره به دستاوردهای این نیرو در رزمایش بزرگ ولایت 90 و نمایش اقتدار جمهوری‌اسلامی ایران در پهنه آب‌های آزاد و بین‌المللی تصریح کرد: در این رزمایش ناوهای جنگی ما به 2 کشتی جنگی و 3 بالگرد و هواپیمای بیگانه که قصد نزدیکی به منطقه رزمایش را داشتند، اخطار داده‌اند. به گفته سیاری، این نیروها می‌توانند بنا بر قوانین بین‌المللی در آب‌های آزاد حضور داشته باشند اما اجازه نزدیکی و نفوذ در منطقه رزمایشی ما را نداشتند و به محض نزدیکی به این منطقه بلافاصله توسط نزدیک‌ترین ناو جنگی ما به آنها اخطار داده شد و آنها نیز وقتی جدیت ما را دیدند، مجبور به ترک منطقه شدند. سیاری در پاسخ به این پرسش که کشتی‌ها و ناوها تا چه اندازه باید از منطقه رزمایش فاصله بگیرند، گفت: ما به یگان‌های فرامنطقه‌ای اجازه نمی‌دهیم در جایی باشند تا ما را با رادارهای خود زیرنظر بگیرند.

فرمانده نیروی دریایی ارتش همچنین تصریح کرد: ما در این رزمایش که در منطقه وسیعی از دریای عمان و آب‌های آزاد تا شمال اقیانوس هند برگزار شد، نشان دادیم قادر هستیم به تنهایی امنیت منطقه را حفظ کنیم. سیاری در ادامه با ابراز علاقه نسبت به برگزاری رزمایش‌های مشترک کشورهای همسایه با ایران به آنان توصیه کرد: بهتر است کشورهای منطقه نیز با ما رزمایش‌های مشترکی داشته باشند نه‌اینکه به سمت کشورهای دیگر بروند. وی درباره بستن تنگه هرمز که پیش از برگزاری رزمایش رسانه‌ها بدان پرداخته بودند، گفت: این موضوع، هدفگذاری ما در رزمایش ولایت90 نبود چرا که بستن تنگه هرمز توانی است که ما از سال‌ها قبل داریم و وقتی جمهوری‌اسلامی ایران اقتدار خود را در دریاهای آزاد و شمال اقیانوس هند نشان می‌دهد، خود به خود تنگه هرمز نیز تحت تسلط کامل ماست.



عربستان: آمریکا تهدید ایران را جدی بگیرد

بنا بر این گزارش، توانایی ایران در بستن تنگه هرمز موضوعی است که فرمانده نیروی دریایی ارتش به کرات از آن سخن گفته است و رسانه‌های غربی نیز بدان پرداخته‌اند. پایگاه خبری صهیونیستی دبکا در گزارشی در این باره نوشت: «ایران در عمل ثابت کرد بستن تنگه هرمز- همانگونه که یکی از مقامات نظامی بلندپایه‌اش تصریح کرده بود- برایش مثل آب خوردن است. انتشار اخباری پیرامون آزمایش موشک‌های دوربرد، میانبرد و تسلیحات دیگر در نزدیکی تنگه هرمز در رسانه‌های ایران موجب شد در روز شنبه به مدت 5 ساعت هیچ شناوری از تنگه هرمز عبور نکند. همه در انتظار به پایان رسیدن آزمایش موشک‌های دوربرد ایران بودند ولی فرمانده نیروی دریایی ارتش ایران در یک گفت‌وگوی تلویزیونی اعلام کرد مانور پرتاب موشک در روزهای آینده انجام خواهد شد. اقدام ایران سبب شد دنیا به این نکته پی ببرد که حتی هشدار کلامی مقامات ایرانی نیز آنقدر نافذ هست که هیچ کشوری به خود اجازه ندهد در محدوده تنگه هرمز عملی مخالف با خواست ایرانی‌ها مرتکب شود».

اکنون نیز یک پایگاه خبری صهیونیستی با اشاره به هشدار اخیر ایران به ناو هواپیمابر آمریکا اعلام کرد: مقامات عربستان به دولت آمریکا هشدار دادند تهدیدهای ایران را جدی بگیرد زیرا ایرانی‌ها در آنچه می‌گویند جدی هستند. به گزارش فارس، پایگاه خبری صهیونیستی جویش ایندی فاش کرد: ارتش عربستان‌سعودی و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس پنجشنبه گذشته پس از تهدید ایران علیه یک ناو آمریکایی به حال آماده‌باش درآمدند. بنا بر این گزارش، این آماده‌باش همچنین پس از واکنش آمریکا به این تهدید و آمادگی برای واکنش‌های دیگر آمریکا صورت گرفت زیرا ایران اعلام کرد با قدرت به ناو هواپیمابر آمریکا واکنش نشان می‌دهد اگر بار دیگر به خلیج‌فارس بازگردد. این منبع صهیونیستی نوشت: عربستان‌سعودی به دولت اوباما هشدار داده سران ایران در آنچه می‌گویند جدی هستند. آنها [ایرانی‌ها] به دنبال ایجاد درگیری مسلحانه با آمریکا در مکان و زمانی مناسب هستند به جای اینکه ابتکار عمل را به واشنگتن واگذار کنند برای همین مسؤولان ایرانی لحن هجومی خود را شدید می‌کنند. این مطلب زمانی منتشر شده است که روزنامه انگلیسی دیلی‌تلگراف از اعزام یک ناو پیشرفته انگلیسی(HMS Daring) به منطقه خلیج‌فارس برای اطمینان از تداوم انتقال نفت از تنگه هرمز خبر می‌دهد.

شکست اماراتی‌ها برای دور زدن تنگه هرمز
پس از آنکه ایران اعلام کرد توانایی بستن تنگه هرمز را در صورت احساس خطر برای صادرات نفتی‌اش دارد، امارات عربی متحده در بیانیه‌ای مدعی شد قصد دارد آبراهی را برای پایان نیاز کشورهای منطقه به تنگه هرمز در کشور خود احداث کند اما به نظر می‌رسد این مساله با مشکلات زیادی مواجه شده است. به گزارش پایگاه خبری بلومبرگ، 2 فردی که از شرایط ساخت این آبراه اطلاع دارند، اعلام کرده‌اند بیش از 270 مورد مشکل کوچک و بزرگ تاکنون بر سر راه ساختن این آبراه ایجاد شده که این مشکلات موجب شده است روند ساخت این آبراه با تاخیر زیادی مواجه شود. در واقع این مساله موجب شده تاریخ اعلام شده پیشین برای ساخت این آبراه محقق نشود. این گزارش در ادامه می‌افزاید: این 2 فرد که خواسته‌اند نامشان فاش نشود، اعلام کرده‌اند آماده شدن این پروژه 3/3میلیارد دلاری حداقل تا ماه آوریل غیرممکن است.

این در شرایطی است که دیتر بلاوبرگ، مدیر سابق این پروژه امارات در ماه مه ‌مدعی شده بود امارات در نظر دارد صادرات نفت خود را از این آبراه از اوایل ماه ژانویه سال گذشته میلادی آغاز کند تا از نیاز به تنگه هرمز رهایی یابد. در بخش دیگری از این گزارش آمده است: این آبراه می‌توانست خیال مقامات اماراتی را از بابت اینکه این کشور می‌تواند صادرات نفت 5/1 میلیون بشکه‌ای روزانه خود را بدون هراس از مسدود شدن تنگه هرمز انجام دهد، راحت کند. این در حالی است که ساخت این آبراه با زمانبندی پیش‌بینی شده فاصله بسیار زیادی دارد. در عین حال این مساله زمانی رخ داده که تنش‌های غرب بر ضدایران افزایش یافته و احتمال بسته شدن تنگه هرمز نیز به مراتب بیشتر شده است. بنا بر این گزارش، تنگه هرمز که دارای عرض 21 مایل است و باریک‌ترین آبراه جهان محسوب می‌شود، روزانه 14 تانکر نفتی را از خود عبور می‌دهد و به طور متوسط محل عبور 33 درصد از انرژی جهان است. همه کشورهای عمده تولیدکننده نفت در منطقه شامل عربستان، عراق، کویت، امارات، قطر و ایران نفت خود را از این تنگه عبور می‌دهند.


ایران حرف اول و آخر را در تنگه هرمز میزند
بسیاری از رسانه های غربی تاکید داشتند که ایران نمی تواند آبراه بین المللی را مسدود کند اما نکته ای که رسانه های غربی نمی خواهند به آن اشاره کنند،این است که ایران درقسمتی از تنگه هرمز دارای آبهای سرزمینی است و ازطرف دیگر با توجه به نپیوستن به کنوانسیون حقوق دریاها(جامائیکا-مونته گوبی 1982) حق عبور و مرور بی ضرر درمواقع اضطراری یا تهدید نظامی علیه ایران در آبهای سرزمینی خود را می تواند تعلیق کند.


طبق ماده 16 کنوانسیون 1958 نظام تنگه ها تابع اصل عبور بی ضرر بود با این تفاوت که چنین عبوری ازطرف دولت ساحلی قابل تعلیق نبود و به نظر می رسد این منع تعلیق مستند به اصل آزادی دریانوردی در آب های آزاد باشد. این حکم در قضیه تنگه کورفو تأیید شده و نقطه توازن در میان نظرات حقوقی به شمار می آمد اما درماده 37 کنوانسیون 1982 نظام ترانزیت برای تنگه ها پذیرفته شد.


بند 19 این کنوانسیون درباره عبور بی ضرر می‌گوید:'عبور تا زمانی بی ضرر است که مضر به صلح، نظم جاری و یا امنیت کشور ساحلی نباشد و این یعنی منع هرگونه اقدام مسلحانه ازهرنوع و یا ایجاد هرگونه آلودگی جدی و مضر.


به عبارت دیگر،کشتی‌ها و ناوهای کشورهای بیگانه درحال ترانزیت در تنگه هرمز، باید به عنوان کشتی غیرجنگی عمل کنند و براساس این کنوانسیون آنها باید'به طور موقت خود را از وضعیت مسلحانه خارج کنند' و 'هرگونه شلیک هشدار'که توسط کشتی‌های خارجی به سوی کشتی های ایرانی انجام شود؛ براساس حقوق بین الملل،نقض حقوق جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. چنین اتفاقی می‌تواند سبب شود که ایران حق ترانزیت کشتی‌های جنگی خارجی را در تنگه هرمز بطور موقت به حال تعلیق در آورد.


براساس بند 25 کنوانسیون مذکور،کشور ساحلی می‌تواند در آب های سرزمینی ‌اش برای ممانعت ازعبوری که بی ضرر نیست،گام های ضروری بر دارد. براین اساس، کشور ساحلی می‌تواند به طور موقت درمناطق خاص از دریای سرزمینی خود، حق عبور بی ضرر کشتی‌های خارجی را به حال تعلیق در آورد؛ اگراین تعلیق برای حفاظت از امنیت آن ضروری باشد و از جمله اقدام مسلحانه انجام دهد.


- براساس بند 30 اگر هر کشتی جنگی از قانون و مقررات کشور ساحلی درباره عبور از آبهای ساحلی آن تبعیت نکند و یاهرگونه تقاضای همکاری را رد کند، کشور ساحلی می‌تواند آن را وادار به ترک فوری آبهای سرزمینی‌اش کند.


نتیجه آنکه بر اساس کنوانسیون 1982،دولت هایی که رزمایش اخیر نیروی دریایی ارتش ایران را به مثابه تهدید تلقی کردند باید متوجه باشند که کشورمان برای مسدود کردن آبهای سرزمینی خود محق است و می تواند علیرغم هزینه های سنگین آن و احتمال آغاز برخوردهای نظامی حق عبور و مرور را در مواقع اضطراری یا تهدید نظامی،تعلیق کند.