با وجود آن که امید می رفت روند لغو قرارداد فروش سامانه ضدموشکی و ضدهوایی اس-300 تا زمان پایان دوران حضور دمیتری مدودیف در کاخ کرملین به طول بیانجامد و ولادیمیر پوتین بدون در نظر گرفتن قطعنامه سازمان ملل، لغو این قرارداد را ملغی کرده و این مجموعه دفاعی را پس از هفت سال به ایران تحویل دهد، روز گذشته منابع رسمی از طی مسیر آخرین مرحله لغو قرارداد فروش موشک اس 300 به ایران خبر دادند. اما با خلف وعده روسیه، انتظار می رود سوریه به میدان حمایت از حامی نخستش وارد شده و این سامانه را به ایران بدهد.

به گزارش سرویس بین الملل «بازتاب»؛ یکی از استراتژی های معمول در حوزه دفاعی کشور، تجهیز کشور به آخرین تکنولوژی های پدافندی برای مقابله با شیطنت کشورهای متخاصم با کشورمان در ترافیک هوایی ایران است و به همین دلیل نیز سرمایه گذاری ارزشمندی از سوی مقامات ارشد مسئول در خودکفایی این صنایع انجام شده که نتایج رضایت بخشی نیز به دنبال داشته است. با این حال اطمینان کامل برابر تهدیدهای هوایی، برخورداری از سیستم های کامل تری را نیز می طلبد که در سالهای اخیر، روسیه تنها کشور حاضر در بازار بین المللی اسلحه بود که حاضر به فروش چنین تجهیزات حساسی به ایران می شد.

بر همین اساس بود که ایران و روسیه در سال 2005 قرارداد فروش سامانه دفاعی اس-300 را امضا کردند، اما روسیه در واگذاری این سیستم دفاعی نیز همچون دیگر طرح های مهمی که در ایران مشارکت داشته و دارد، تا آنجا که توانست وقت تلف کرد و در حالی که انبارهای سلاح این کشور همسایه مملو از اسلحه های تولیدات صنایع نظامی شوروی سابق و روسیه فعلی است، انتقال این تجهیزات نظامی را به ایران با بیش از چهار سال زمان انجام نداد تا آنکه پس از تصویب قطعنامه 1929 سازمان ملل که فروش سلاح را به ایران ممنوع کرده بود، روسیه زیرقراردادش زد تا نشان دهد در شرایط حساس تا چه میزان می توان بر روی کمکش حساب باز کرد.

البته به نظر می رسد، قعطنامه سازمان ملل متحد تنها دلیل روس ها برای لغو یک طرفه این قرارداد 800 میلیون دلاری و بازگرداندن اصل و سود پیش پرداخت ایران نبوده، بلکه استراتژی سیاسی دمیتری مدودیف رییس جمهوری روسیه در نزدیک شدن و همراهی بیشتر با اروپا نیز در این زمینه موثر واقع شده و به همین دلیل پس از آنکه روسیه تاکید کرد این سیستم دفاع موشکی را به ایران نمی دهد، این امید وجود داشت که با مطول شدن بروکراسی این ماجرا، تصمیم گیری در این باره به دوران پوتین برسد و پوتین که مواضع ضدغربی شدیدتری دارد، این سامانه دفاعی را به همسایه جنوبی اش برای تامین امنیت ایران و همچنین حفظ ثبات در منطقه خزر که جزو خطوط قرمز امنیتی این کشور به اذعان مسئولانشان نیز تلقی می شود، بدهد.

روز گذشته اما وقوع آخرین بخش از پروسه لغو قرارداد ایران و روسیه با محوریت فروش اس-300 علنی شد و محمود رضا سجادی سفیر ایران در روسیه، در گفت و گویی عنوان کرد که روسیه پیش پرداخت و سود پیش پرداخت را به خاطر تحویل ندادن این سیستم‌ها به ایران برگرداند تا در دوران پوتین، دیگر قراردادی با چنین محتوایی وجود نداشته باشد و در صورت توافق دوباره، قراردادی تازه نیاز به تنظیم باشد و روز از نو و روزی از نو. روسیه با چنین اقدامی، رفتاری ناامیدکننده نسبت به اعتماد ایران انجام داد که قطعاً در تصمیمات آتی مقام کشورمان به خصوص در بخش اقتصادی موثر واقع خواهد شد، چرا که چنین روابطی اصولاً با همسایگانی قابل توسعه است که در تلاش باشند، ثلمه ای به کیان همسایه شان وارد نشود.

در عین حال آنچه از قطعیت یافتن عدم واگذاری اس-300 به ایران با اهمیت تر است، برخورداری نخستین متحد کنونی ایران از این سیستم دفاع موشکی است و همین می تواند نقطه امیدی باشد برای تجهیز مرزها و برخی نقاط حساس کشورمان به سامانه دفاع موشکی اس-300 و دور زدن تحریم هایی که بخشی از آنها نقطه مشترک دو کشور نیز محسوب می شود. سوریه، کشوری که در دهه های اخیر یکی از اصلی ترین دوستان ایران بوده و در یک سال اخیر نیز از حمایت ایران در سطح بین الملل برخوردار بوده و قطعاً مدیون کشورمان است، آخرین کشوری تلقی می شود که طبق اخبار رسانه های بین المللی، روسیه برای حفظ تمامیت ارضی این متحدش، این سامانه پیچیده را در اختیارش قرار داد و چندی پیش که ناوهای روسی در اسکله های سوریه پهلو گرفته بودند، از نصب این مجموعه دفاعی در خاک سوریه خبر رسید.

در صورتی که اخبار رسانه های بین المللی مبنی بر راه اندازی این سیستم دفاع موشکی در سوریه صحت داشته باشد، ایران می تواند چند مجموعه از این سیستم دفاع موشکی را از سوریه خریداری کند و در کشورمان نصب کرده و همچنین به مهندسی معکوس آن پردازد و بدین ترتیب زمینه تبدیل کامل موشک های اس-200 کنونی ایران به اس-300 نیز فراهم شود. با این حساب در هنگامه ای که روسیه در حق ایران نامردی کرد، انتظار می رود سوری ها برادری شان را در حق ملت ایران به اثبات برسانند و در صورت برخورداری از این سیستم دفاع موشکی، برای افزایش ضریب امنیت مرزهای هوایی ایران، چند مجموعه از محموله هایی که از روسیه دریافت کرده اند را در اختیار کشورمان قرار دهند تا بدین شکل، با پرتر کردن مشت ایران، برادری شان را به اثبات رسانده و روابط و منافع دوجانبه دو کشور نیز عمق بیشتری بیابد.

در این میان تنها مسئله ای که مطرح است، پروتکل نظامی است که در این باره میان سوریه و روسیه امضاء شده باشد که ممکن است بندی مبنی بر منع انتقال این تکنولوژی به دیگر کشورها وجود داشته باشد که در این صورت نیز سوریه می تواند این تکنولوژی به ایران منتقل کند، چرا که در این صورت در درجه اول بعید است روسیه با شکایت در محاکم بین المللی رابطه اش را با کشورمان تخریب نماید و در درجه دوم در صورت چنین شکایتی، نهایتاً منجر به صدور حکم پرداخت خسارتی برای سوریه بابت انتقال اس-300 به ایران خواهد شد که ایران می تواند این خسارت را پرداخت کند.

سیستم دفاع موشکی اس-300 یکی از توانمندترین سامانه های موشکی در زمینه دفاع هوایی است که علاوه بر شناسایی مهاجمین پرنده، نسبت به انهدام موشک های بالستیک و به طور خاص موشک های کروز و همچنین انهام موشک های شلیک شده توسط جنگنده های دشمن طراحی شده و با رادارهای فوق پیشرفته و سیستم نیمه اتوماتیک مجهزش می تواند تا 100 هدف را همزمان شناسایی کرده و در یک لحظه 12 هدف را رهگیری و از روی رادار حذف کند و شاید در ردیف این سیستم، بتوان از سیستم دفاع ضدموشکی آمریکایی پاتریوت نام برد که آمریکا در توافق نامه های سنگین نظامی اخیرش با برخی شیخ نشین های جنوب خلیج فارس، به قیمت کلانی به آنها فروخته است.

سامانه دفاع ضدموشکی اس-300 در واقع یک خانواده از سامانه های دفاع ضدموشکی را تشکیل می دهد که از 1967 تا 2005 طراحی و بازطراحی شده و از 1978 تا 2011 تولید شده و روسیه پس از آنکه در سال 2007، سامانه دفاع ضدموشکی اس 400 به عنوان مدل جهش یافته اس-300 را ساخت و به شکل وسیع مورد استفاده قرار داد، خط تولید این موشک را محدودتر کرد و عمدتاً برای فروش به کشورهای متحد روسیه تولید می شود و این در حالی است که تاکنون اس-400 به عنوان یکی از سلاح های استراتژیک روسیه به هیچ کشوری فروخته نشده و بعید به نظر می رسد تا تولید نسل جدید سامانه ضدموشکی روس ها، این موشک ها در خاک دیگر کشورها قابل مشاهده باشد.

مراحل آماده سازی و مسلح کردن این سیستم دفاع موشکی که توسط شرکت دولتی «Almaz» روسیه ساخته شد، تنها به چند دقیقه زمان نیاز دارد و مجموعه S-300 نیز به واسطه شرایط آب و هوایی روسیه به گونه ای طراحی شده که هیچ محدوده جغرافیایی و آب و هوایی توان کاهش بازدهی و تاثیرگذاری بر عملکردش را ندارد. گفته می شود ویژگی و مزیت S-400 نسبت به S-300، تسریع در واکنش نسبت به موشک های بالستیک و موشک های شلیک شده توسط جنگنده ها و البته افزایش برد تا 400 کیلومتر (250 مایل) بوده است.

«بازتاب» در همین رابطه فیلمی درباره چگونگی عملکرد موشک اس-300 و مقایسه اش با پاتریوت منتشر می کند.